Skim Solar Malaysia: Dari FiT ke NEM ke Solar ATAP

Malaysia dah lalui tiga generasi skim solar untuk pemilik rumah: Feed-in Tariff, Net Energy Metering, dan sekarang Solar ATAP. Page ini susun kronologinya, tunjuk apa yang setiap skim tawarkan, dan jelaskan corak yang muncul bila anda letak semuanya berturutan.

Kenapa kronologi ni penting? Sebab hujah paling biasa untuk melengahkan pemasangan solar ialah “tunggu skim yang lebih baik”. Sejarah setakat ini tak sokong hujah tu. Setiap skim solar pengganti bernilai kurang daripada yang sebelumnya, dan tiada satu pun daripadanya diumumkan lama sebelum yang lama ditamatkan.

Fasa Satu: Feed-in Tariff

FiT diperkenalkan di bawah Akta Tenaga Boleh Baharu 2011 dan dikendalikan oleh SEDA Malaysia. Modelnya berbeza sepenuhnya daripada skim solar hari ini: anda jual tenaga yang dijana kepada utiliti pada kadar premium yang dikunci untuk tempoh kontrak yang panjang.

Untuk pemilik yang berjaya dapat kuota, ekonominya menarik — anda dibayar lebih tinggi daripada kadar retail untuk setiap unit yang dihantar keluar. Tapi kuota untuk solar PV terhad dan diperuntukkan melalui pusingan yang kompetitif, dan ia dah lama tidak dibuka untuk permohonan baru.

Kalau anda dengar cerita jiran dapat bayaran bulanan daripada solar bumbung, kemungkinan besar itu kontrak FiT lama, bukan sesuatu yang boleh anda mohon hari ini.

Fasa Dua: Net Energy Metering

NEM ambil pendekatan yang lain sama sekali. Bukan lagi jual tenaga pada kadar premium, tapi tolak apa yang anda eksport daripada apa yang anda import.

Skim ni berkembang beberapa kali. Versi awalnya kurang menarik kerana lebihan dinilai pada kadar rendah. Kemudian ia beralih kepada offset satu-untuk-satu yang sebenar — satu unit keluar tolak satu unit masuk, pada kadar retail penuh — dan itulah yang buat skim solar generasi ni popular.

NEM 3.0 kemudiannya pecahkan program kepada beberapa kategori termasuk NEM Rakyat untuk kediaman, dengan kuota yang diperuntukkan secara berperingkat. Permohonan NEM ditutup pada 30 Jun 2025.

Ciri yang paling bernilai di bawah NEM bukan kadarnya semata-mata, tapi kredit yang boleh dibawa ke bulan berikutnya. Grid berfungsi sebagai storan percuma tanpa had masa bulanan.

Fasa Tiga: Solar ATAP

Solar ATAP — Solar Accelerated Transition Action Programme — bermula 1 Januari 2026 sebagai pengganti NEM, dengan terma yang ditetapkan dalam garis panduan Suruhanjaya Tenaga. Ia kekalkan idea asas eksport untuk offset, tapi dengan tiga perubahan penting.

• Nilai eksport lebih rendah. Kredit dikira atas komponen caj tenaga tarif anda, bukan kadar retail penuh.
• Tiada bawa ke hadapan. Kredit yang tak terpakai hujung tempoh bil hangus.
• Had kapasiti lebih tinggi. Kediaman satu fasa naik ke 5 kW dan tiga fasa ke 15 kW.

Perubahan ketiga tu positif, dan patut disebut. Tapi dua yang pertama lebih besar kesannya pada pengiraan bulanan, dan dua-duanya bergerak ke arah yang mengurangkan nilai eksport.

Jalur Kedua: Rebat Tunai

Selari dengan skim grid, ada jalur rebat tunai yang berasingan untuk pemilik rumah.

SolaRIS berjalan bersama NEM Rakyat dan bayar RM1,000 bagi setiap kWac yang dipasang, sehingga maksimum RM4,000. Skim itu dah tamat.

SuRIA Home yang menggantikannya bayar RM600 bagi setiap kWac sehingga maksimum RM3,000, dengan peruntukan RM150 juta untuk kira-kira 250 MW. Tingkapnya tutup 31 Disember 2026 atau bila kuota penuh.

Semua Skim Solar Dalam Satu Jadual

Corak Yang Muncul

Letak lima baris tu berturutan dan dua trend keluar dengan jelas.

Pertama, nilai eksport menurun setiap generasi. Daripada bayaran premium, kepada offset penuh, kepada kredit separa yang hangus bulanan. Setiap langkah alihkan nilai daripada eksport kepada penggunaan sendiri.

Kedua, sokongan tunai di depan mengecil. RM4,000 menjadi RM3,000, dan kapasiti yang diperlukan untuk capai maksimum naik daripada 4 kWac kepada 5 kWac.

Pada masa yang sama, satu perkara bergerak ke arah bertentangan: tarif elektrik. Di bawah struktur RP4, kos setiap unit yang anda beli lebih tinggi. Itu bermakna setiap unit yang solar bekalkan terus kepada rumah anda bernilai lebih. Kesan bersihnya bukan solar jadi tak berbaloi — ia bermakna sumber nilainya beralih daripada insentif kerajaan kepada penjimatan bil.

Apa Maknanya Kalau Anda Sedang Menunggu

Hujah “tunggu skim yang lebih baik” memerlukan dua andaian: bahawa skim seterusnya akan lebih murah hati, dan bahawa anda akan tahu awal-awal bila ia datang. Sejarah setakat ini tak menyokong mana-mana satu.

Kami tak boleh ramal dasar selepas 2026, dan tak patut berpura-pura boleh. Tapi kalau anda buat keputusan sekarang, anda buat berdasarkan terma yang wujud, bukan terma yang diharapkan. Terma yang wujud sekarang termasuk rebat SuRIA Home yang ada tarikh tutup dan kuota yang tak diterbitkan.

Sisi lain hujah ni pun patut disebut dengan jujur: kalau anda tak layak untuk rebat — contohnya anda dah tuntut SolaRIS — maka tergesa-gesa untuk kejar deadline SuRIA Home tak masuk akal. Nilaikan solar atas penjimatan bil sahaja, dan buat keputusan ikut kesesuaian masa anda.

Baca Lanjut Tentang Setiap Skim Solar

Soalan Lazim Tentang Skim Solar Malaysia

Soalan yang paling kerap timbul tentang perubahan skim:

Nak dalami skim yang terpakai sekarang? Baca panduan Solar ATAP Malaysia dan panduan rebat SuRIA Home.

Page ini merumuskan program kerajaan secara umum berdasarkan maklumat yang diterbitkan. Terma dan status setiap program boleh berubah. Sahkan kedudukan terkini dengan SEDA, TNB atau installer berdaftar sebelum membuat keputusan.